نگهداری و مراقبت از خودرو در ایران برای اکثر رانندگان در شرایط اقتصادی امروز مهم است و دانستنیهای نگهداری خودرو برای افزایش طول عمر خودروهای ایرانی و خارجی، شما را در راستای داشتن خودرویی سالم کمک خواهد کرد. در این بخش از سایت سماتک توصیه های نگهداری خودروهای سواری و شاسی بلند آورده شده است. با ما همراه باشید.
دانستنیهای نگهداری خودرو
با افزایش قیمت بنزین و هزینه تعمیرات خودرو، مسلما آخرین چیزی که انتظار خراب شدن آنرا دارید ماشین تان است. پس بهتر است برای اینکه همیشه خودروی سالم و رو به راهی داشته باشیم باید با دانستنیهای نگهداری خودرو خود آگاه باشیم. افزایش عمر خودرو با داشتن کمی دانش و مهارت امکان پذیر بوده و شما می توانید با انجام چند کار ساده در حفظ سلامت وسیله نقلیه تان بکوشید. تعویض به موقع روغن موتور و گیربکس، رسیدگی سریع به علائم هشدار و دانستن اینکه چه زمانی عمر خودرو شما به پایان می رسد؛ تمام اینها نشانه هایی دال بر این است که رفتار درستی با خودروی خود دارید. با رعایت دستورالعمل های نگهداری خودرو دیگر لازم نیست هزینه های سنگین تعمیر اساسی موتور و سایر قسمت های ماشین تان را بپردازید و همیشه خودرویی مرتب و آماده خواهید داشت.
نحوه استفاده صحیح از خودرو
هر بار که خودرو را روشن میکنید به آهستگی برانید تا خودرو به دمای کاری خود برسد. این کار زمانی که هنوز روغن سرد و غلیظ است خصوصا در فصل زمستان، فشار وارد آمده روی موتور را کاهش میدهد. گزینه دیگر میتوان استفاده از هیتر برقی موتور باشد که منجر به رانندگی با موتور گرم میشود و میتوان در زمان اندک به سرعت مورد نظر رسید. در خودروهای پیشرفته، صرف وقت برای موتور سرد هم اتلاف وقت و هم یک امتیاز منفی به حساب میآید. به علاوه در خودروهای دنده اتومات، هنگامی که شتاب میگیرید برای تعویض اتومات دنده کمی پدال گاز را رها کنید. این کار باعث ساییدگی کمتر کلاچ داخلی میشود. تعویض دنده زمانی که پدال گاز را کمی رها میکنید برای کلاچها راحتتر است. همچنین استفاده صحیح از ترمز دستی بسیار مهم است. حتی اگر با ماشینی با سیستم گیربکس اتوماتیک رانندگی میکنید، به طور مرتب از ترمز دستی خود استفاده کنید، به ویژه اگر خودروی خود را در مسیر شیبدار پارک میکنید. این موضوع به ترمزهای عقب ماشین برای حفظ تعادل آن کمک کرده و باعث میشود عمر طولانی تری داشته باشند. در زمستان از ترمز دستی خود استفاده نکنید؛ زیرا ترمزتان یخ زده و تا زمانی که آن را گرم نکنید، میچسبد و رها نمیشود.
تنظیم باد تایرها
یکی دیگر از مهمترین موارد در نگهداری صحیح خودرو تنظیم ماهانه باد تایرها است. تمام کارشناسان توصیه کرده اند که همیشه باد لاستیکها را تنظیم کنید و آنها را پر باد یا کم بادتر از میزان استاندارد نگه ندارید. تایرهای کم باد باعث کاهش ۱۵ درصدی عمر آنها میشود و مصرف بنزین را در حدود ۱۰ درصد و بعضا بیشتر افزایش میدهد. تنظیم باد تایرها شاید راحت ترین کار باشد و تمامی آپاراتی ها این کار را انجام میدهند. بررسی فشار باد تایرها هر بار که سوخت میزنید میتواند ساییدگی لاستیک ها را کاهش داده و از وقوع مشکلات جدی برای جلوبندی خودرو جلوگیری کند. همواره توصیه شده است که شیارهای تایر را بررسی کنید و میتوانید این کار را با یک سکه انجام دهید و اگر عمق آن کم بود باید تایرها را تعویض نمایید.
بررسی لنت ترمز
ضخامت لنت های ترمز را هر ده هزار کیلومتر یکبار بررسی کنید و اجازه ندهید ساییدگی آنها شدید شده و به فلز برسند این امر در کمترین حالت باعث آسیب رسانی به دیسک چرخ خودرو می شود و همچنین ممکن است به کالیپرها آسیب برساند. هزینه تعویض روتورها و کالیپرها به مراتب بیشتر از تعویض لنت است. توجه کنید که چنین چیزی وجود ندارد که بگوییم یک لنت را زمانی که هنوز در خودرو استفاده میشود، تمیز کنید و همه راننده ها باید بدانند که اصطکاک بین لنت و روتور هرگونه ماده خارجی را فورا از بین میبرد.
تعویض فیلتر هوا
تعویض فیلتر هوای خودرو کاری است که میتوانید با ابزارهایی اندک یا حتی بدون ابزار آن را انجام دهید. یک پیچ گوشتی ممکن است لازم شود. میتوانید از نزدیکترین فروشگاه لوازم یدکی خودرو، فیلتر هوا را تهیه کنید و با استفاده از دفترچه راهنما یا جستجو در اینترنت محل قرارگیری فیلتر هوا را بیابید. فیلتر هوای کثیف میتواند مصرف سوخت را افزایش دهد و شتاب خودرو شما را کاهش دهد. اکیدا توصیه می شود حداکثر با هر بار تعویض روغن، فیلترها را هم تعویض کنید.
بررسی سطح مایعات
شما باید به طور منظم سطح ضدیخ، روغن موتور، روغن گیربکس، روغن هیدرولیک فرمان و روغن ترمز خودرو خود را بررسی کنید. زمان مناسب برای این کار، میتواند هنگام سوختگیری باشد. حتی اگر خودرو شما روغنریزی یا هرگونه نشتی نداشته باشد. اما هر زمان میتواند این اتفاق بیفتد. بنابراین بررسی گهگاهی سطح سیالات یا مایعات خودرو خود برای شناسایی نشتی لازم است. همچنین باید رنگ برخی از این سیالات را بررسی کنید. برخی از آنها در ظروف پلاستیکی هستند که سطح سیال از بیرون آن قابل مشاهده است و برخی از آنها نیز چوب درجهبندی شده برای سنجش عمق دارند. ضدیخ باید صورتی، سبز یا زرد باشد. ضدیخ قهوهای رنگ باید تخلیه شود زیرا که زنگزدگی یا کثیفی یا هردو را شامل میشود. همچنین هیچ وقت مدلهای مختلف ضدیخ را ترکیب نکنید.
تعویض روغن موتور
این کار باعث کاهش مصرف سوخت و محافظت از موتور میشود. مسافت توصیه شده برای تعویض روغن ۵ تا ۸ هزار کیلومتر است یا هر سه تا شش ماه این کار را انجام دهید که این زمان بستگی به نوع روغن مصرفی و شرایط رانندگی شما دارد. با انجام این کار امکان استفاده تا ۳۲۰ هزار کیلومتر برای خودرو شما میسر میگردد. در هنگام تعوض روغن، فیلتر روغن را نیز تعویض کنید. منطقی نیست که روغن تمیز را از طریق فیلتر کثیف عبور دهید. به علاوه فیلترها قیمت مناسبی داشته و یافتن آنها آسان است. اگر مطمئن نیستید که چه زمان روغن را باید عوض کنید از دستورالعمل سازنده خودرو خود استفاده کنید یا با یک فروشنده تماس بگیرید. در حالت کلی یعنی استفاده از روغنهای مرسوم و در شرایط رانندگی سخت (مثل سفرهای کوتاه، پلیسها، پیکها، شرایط آب و هوایی بد، بارگیری سنگین)، بازهی تعویض روغن کوتاهتر میشود و زودتر باید این کار را انجام داد که در استفاده از روغنهای سنتتیک و رانندگی در شرایط سبک و عادی این چنین نیست.
تعویض روغن گیربکس
روغن گیربکس باید قرمز روشن بوده و بوی سوختگی ندهد و هر ۳۰ هزار کیلومتر تعویض شود. اگر روغن گیربکس بوی سوختگی دهد یا اینطور به نظر آید، آن را تخلیه کنید. در صورت عدم این کار، ممکن است به دنده شما آسیب برساند. اگر با تعویض دنده مشکل دارید ممکن است ناشی از اشکالی داخلی در جعبه دنده باشد.
دستورالعمل نگهداری خودرو
روغن فرمان، روغن ترمز و ضدیخ سیستم خنک کننده باید هر دو سال یکبار تخلیه و مجددا پر شوند. این جدول زمانی را با توجه به دستورالعمل نگهداری خودرو خود تنظیم نمایید. بازه زمانی لازم برای تعویض این سیالات در خودروهای جدیدتر، طولانیتر است. روغن گیربکس و فیلتر را حداقل هر ۴۰ تا ۴۵ هزار کیلومتر عوض کنید. سیالات قدیمی روانکاری و خنککاری قطعات را همانند یک سیال تازه انجام نمیدهند و ممکن است در شرایط سخت از خودرو شما به خوبی محافظت نکنند مثلا ضدیخ قدیمی در یک زمستان خیلی سرد به خوبی عمل نمیکند.
تنظیم جلوبندی
قسمت جلوی خودرو را تراز کنید. اگر متوجه شوید که خودرو شما در سرعتهای بالا میلرزد (نه هنگام ترمز گرفتن، ارتعاش خودرو در هنگام ترمز نشاندهنده روتورهای تابدار است) یا شیارهای تایر به طور نابرابر ساییده شدهاند، آنگاه نیاز به تنظیم جلوبندی خودرو را دارید. این امر عمر تایرها را افزایش میدهد و عمق شیارها را برای امنیت بیشتر برابر نگه میدارد.
کاهش زمان رانندگی
کاهش میزان استفاده از ماشین و کمتر رانندگی کردن خصوصا در مسافتهای کوتاه بسیار مهم است. استارتهای سرد برای موتور، مصرف سوخت و محیط زیست مشکل زا است. مسافت های کوتاه همچنین طول عمر صدا خفهکن اگزوز شما را به شدت کاهش میدهد. اساساً، وقتی موتور سرد را استارت میزنید عمل چگالش در اگزوز رخ میدهد و برای تبخیر و از بین رفتن این آب باید خودرو برای مسافت طولانی حرکت کند در غیر این صورت مقدار آب اضافی در صدا خفهکن اگزوز انباشته شده و باعث زنگزدگی و خوردگی میشود. برای مثال، از روشن کردن یک خودرو سرد فقط برای انتقال آن به گاراژ خودداری کنید. به عنوان یک تغییر میتوانید پیادهروی کنید. کارهای کوچک را با هم یکی کنید و یکجا انجام دهید. اگر بیش از یک خودرو دارید، اگر قصد دارید دوباره بیرون روید از خودرویی که اخیرا روشن شده استفاده کنید. حداقل هفتهای یکبار خودرو خود را روشن کنید و از آن استفاده نمایید، زیرا خودروهایی که بیش از یکی دو هفته استفاده نمیشوند نیز مشکلاتی را به همراه دارند نظیر کاهش سطح سیالات آن. اگر قصد دارید برای مدتی از خودرویی استفاده نکنید حتما با یک مکانیک مشورت کنید.
تامین و نگهداری خودرو
رسیدگی سریع به علائم هشدار دهنده در آمپر خودروی شما بسیار مهم بوده و از اصلی ترین ترفندهای نگهداری خودرو است. یک راننده دقیق و منظم با هر صدا و حرکت ماشین خود هماهنگ است و در صورت شنیدن صدایی عجیب میداند که یک جای کار میلنگد. اگر خودروی شما از مرز ۱۵۰ هزار کیلومتر گذر کرده، رسیدگی هرچه سریعتر به این علائم هشدار دهنده، بسیار حائز اهمیت است. هرچه خودروی شما کهنه یا فرسوده تر شود، عدم رسیدگی به مشکلات کوچک باعث به وجود آمدن خطراتی بسیار بزرگتر میشود و مشکلاتی عدیده ای را در تامین و نگهداری خودرو برای مالک آن ایجاد خواهد کرد. هرچه سریع تر واکنش نشان دهید بهتر است؛ برای مثال اگر موتور خودروی شما شروع به ایجاد صدایی شبیه به ماشینهای دیزلی کرده است، در اولین فرصت آن را به تعمیرگاه ببرید. اگر بهموقع عمل کنید، میتوانید عمر خودروی مورد علاقه خود را بیشتر کنید.
چگونه عمر خودرو را افزایش دهیم
عمل به برنامه تعمیر و نگهداری توصیه شده در دفترچه راهنمای خودرو به شما کمک میکند تا از مشکلات پر هزینه در ارتباط با موتور، سیستم خنک کننده، بدنه، سیستم تعلیق و بخش های دیگر جلوگیری شود. راهکارهای بسیاری برای افزایش طول عمر خودرو توسط کارشناسان بیان شده است و همچنین، پیروی از دانستنیهای نگهداری خودرو که در این بخش توصیه شده است به شما راننده عزیز کمک خواهد کرد تا بتوانید خودروی خود را در بهترین حالت اقتصادی نگه دارید.
افزایش عمر خودرو با شستشوی بدنه
تمیز کردن نمک، لجن و آلودگی جاده، میتواند انرژی زیادی از شما بگیرد. اگر ماشین خود را به طور مرتب تمیز نکنید، در عرض چهار سال شاهد زنگ زدن بخش پایینی درب خودرو خود خواهید بود. سه تا چهار سال بعد، این خوردگی به اجزای زیرین خودرو، مانند لولههای ترمز منتقل میشود. چنانچه در شستن و تمیز کردن خودرو خود اهمال کاری کنید، هزینه تعمیرات مربوط به زنگ زدگی قطعات آن میتواند سرسامآور باشد. مخصوصا اگر در نزدیکی مناطق شمالی کشور زندگی میکنید؛ شستشوی بدنه در جاده های ماسه که دارای شبنم صبحگاهی همراه با نمک است به منظور افزایش عمر خودرو ضروری است.
افزایش عمر موتور خودرو با تعویض به موقع روغن
تعویض به موقع روغن در تامین و نگهداری موتور خودروی شما اهمیت زیادی را دارا است و روغن نیروی حیاتی سیستم داخلی خودرو است، بنابراین برای تمیز نگه داشتن همه چیز در داخل خودرو، بهتر است همانطور که توصیه شده پس از طی نمودن مسافت توصیه شده، روغن ماشین تعویض شود. پرداخت هزینه بیشتر برای روغن موتور درجه یک میتواند برای خودروی شما بسیار مفید باشد. این روغنهای گرانتر با شستن رسوبات موجود در موتور میتوانند به سیستم کند ماشین شما، جان تازهای ببخشند. روغن موتور معمولا وقتی تازه است رنگی روشن داشته و بعد از مدتی تا قهوهای متغیر میشود. روغنهایی که سفید به نظر میرسند و بیشباهت به میلکشیک نیستند، ممکن است توسط ضدیخ یا خنککننده آلوده شده باشند یا در برخی موارد نادر، چگالش زیادی در آن رخ داده باشد. در این مواقع باید به سرعت به یک مکانیک مراجعه کنید.
افزایش عمر لاستیک خودرو با جابجایی تایرها
جابجایی و عقب و جلو کردن لاستیک های خودرو بسیار مهم بوده و ساییدگی ناهموار تایرها را کاهش میدهد که این امر باعث افزایش طول عمر تایرها میشود. دوره توصیه شده برای جابجایی تایرها هر ۹۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ کیلومتر یا سالی دو بار است. بهتر است آنها را به صورت مورب جابجا کنید. تایر سمت راست جلو را با سمت چپ عقب جابجا کنید و سمت چپ جلو را با سمت راست عقب جابجا نمایید. اگرچه این الگو با توجه به رانش خودرو و نوع تایرها میتواند تغییر کند. دفترچه راهنمای خودرو شما اطلاعاتی راجع به جابجایی تایرها را دربر دارد. به یاد داشته باشید که برخی تایرها (مخصوصا در خودروهای اسپرت) جهت دارند و آنها را از یک طرف باید جابجا کرد. آنها یک فلش بزرگ در کنارهی لاستیک دارند که نشاندهنده جهت قرارگیری آنها است.
عمر مفید خودرو در ایران
با مقداری مراقبت، دلیلی وجود ندارد که این خودروهای پا به سن گذاشته، ۳۰۰ هزار کیلومتر را پشت سر نگذارند. البته برای افزایش طول عمر مفید خودرو، صاحبی نیاز دارند که مانند والدینی محافظهکار از آنها مراقبت کنند. اگر واقعاً این ماشین برای شما چنین اهمیتی دارد، مراقبت از آن نمیتواند کار سختی باشد.
وابستگی به خودرو اجتنابناپذیر است؛ ممکن است برای همه ما اتفاق بیفتد. اگر خودرویی را برای مدتزمان زیادی در اختیار داشته باشید، وقتیکه زمان گذشتن و خداحافظی فرا میرسد، دل کندن از آن میتواند کار دشواری باشد. ممکن است این خودرو اولین ماشین شما بوده و ماجراجوییهای فراوانی را با آن پشت سر گذاشتهاید یا اینکه فقط نمیخواهید پول خرج ماشینی تازه کنید.
دلیل شما هرچه که باشد، روزی فرا میرسد که نگه داشتن این خودرو هیچگونه سودی به کسی نمیرساند. اگر ماشین جوری صدای خسخس میدهد که انگار آسم دارد، یا اینکه قطعات آن بهصورت کاملاً استراتژیک با استفاده از تکههای چسب نواری به هم وصل شده باشند، دیگر زمان آن رسیده که آهن قراضه را به مکان مناسب یعنی قبرستان خودروهای فرسوده انتقال دهید! پایان این دوره به این معنا نیست که اوقات خوشی که گذراندهاید را نیز فراموش کنید؛ خاطرات در چنین لحظاتی به کار میآیند.
با رعایت توصیه ها و ترفندهای مراقبت از خودرو می توانید یک عمر آسوده خاطر سفر کرده و خودروی ایمن داشته باشید. همواره دانستنیهای نگهداری خودروی خود را در دفترچه راهنما بخوانید و با دقت به انجام آنها بپردازید.
